Internationaal centrum voor de studie van de muziek in de Lage Landen

Premonstratenzer gregoriaans in de Nederlanden: Liturgische Handschriften (13e tot 16e eeuw)

Wanneer je een publicatie over “liturgische handschriften” ter hand neemt, kun je soms verrast worden, omdat zulke handschriften vanuit verschillende wetenschappelijke disciplines worden bestudeerd: de kunst­ge­schiedenis omwille van de verluchting, uiteraard de liturgie en eveneens de muziekgeschiedenis, zonder de bibliotheek­geschiedenis te vergeten. Deze studiedag wil een synthese brengen. De aanlei­ding is het inventarisatieproject van de handgeschreven antifonaria in Vlaanderen door de Leuvense Alamire Foundation.

Vooreerst zal liturgiespecialist en norbertijn C. Monsieur een over­zicht geven van de verschillende geschreven bronnen waardoor we de liturgische vieringen in de middeleeuwse norbertijnenabdijen kennen en van de wijze waarop de neergeschreven tekst in de liturgie functioneert. Bijzondere aandacht zal hierbij worden geschonken aan de zangboeken.

Vervolgens brengt de Duitse onderzoekster I. Behrendt een berede­neerd overzicht van de belangrijkste gregoriaanse handschriften die zij bij haar inventarisatiewerk in de Brabantse norbertijnenabdijen heeft aan­getroffen, evenals van andere in de Koninklijke Bibliotheek in Brussel.

Omwille van het uurrooster van de abdij waar we te gast zijn, vindt de rondleiding plaats voor het middagmaal.

In de namiddag krijgt het in 2008 voor de Collectie Vlaanderen aan­gekocht Antifonarium Tsgrooten, genoemd naar de abt van Tongerlo die het in 1522 liet vervaardigen, alle aandacht. Van dit handschrift zijn meer gegevens gekend dan over de meeste grego­riaanse handschriften: datum, opdrachtgever en scribent zijn ge­ïden­tificeerd in de bron. P. Mannaerts en S. Long, musicologen verbon­den aan de Alamire Foundation, bespreken de hymnen en de gezangen van de heiligenfeesten in het handschrift (o.m. op het feest van Sint-Augusti­nus) en illustreren aan de hand van de gebruikssporen de rol die het handschrift speelde in het dagdagelijks abdijleven in Tongerlo. De bekende kunst­historica L. Watteeuw, verbonden aan Illuminare, Studie­cen­trum voor Middel­eeuwse Kunst (K.U.Leuven), laat ons ten slotte ook kennis­maken met de miniaturen in dit kostbare handschrift en situeert het onder tijdgeno­ten.

De contactdag vindt plaats in de abdij van Grimbergen. We zullen ons best doen om nadien een eenvoudige brochure te laten verschijnen met de tekst of de samenvatting van de lezingen.

Prijs: 45 euro. Inschrijven voor Pasen (= 24 april)!

Inlichtingen:      Herman Janssens, Abdijstraat 1, B-3271  Averbode

                        h.janssens@abdijaverbode.be

                        tel. (B) (0) 13 78 04 40

Programma: klik hier

BijlageGrootte
Contactdag 2011.pdf511.01 KB